Küresel plastik geri dönüşüm ekonomisinin gelişimi bir \"dönüm\" noktasında

2022 yılına girerken küresel pazar, bazı şirketlerin plastik kirliliğiyle mücadeleye yönelik gönüllü taahhütlerinin yeterince etkili olmadığını göstermiştir.

Küresel plastik ambalaj kullanımının 'sini temsil eden Yeni Plastik Ekonomisi için Küresel Taahhüt tarafından yayınlanan 2022 İlerleme raporuna göre, imzacıların 2021 yılında kullandığı toplam ham plastik miktarı 2018 baz seviyesine geri dönerek 2019 ve 2020 yıllarında görülen düşüşü tersine çevirdi.

İmzacıların yeniden kullanım modundaki ambalaj tüketim oranı her yıl azaldı ve 2021'de toplamın sadece %1,2'sini oluşturdu. Sadece şirketlerin gönüllü taahhütlerine güvenerek temel göstergelerde önemli bir ilerleme kaydedilemeyeceği, hatta bir gerileme yaşandığı açıktır.

Küresel önde gelen çevre örgütleri ve kurumları bu ciddi zorluğun farkındalar; bu nedenle son iki yılda küresel plastik anlaşmasının ilerleyişini daha aktif bir şekilde hızlandırıyorlar ve plastik anlaşması içeriği ile yatırım oranına ilişkin çalışmaları daha belirgin hale geldi.

Küresel bir plastik anlaşması için umutlar yüksek ancak zorluklar çok fazla

1989 Montreal Protokolü'nden bu yana dünyanın en iddialı çevre girişimlerinden birinde, BM üye devletleri beşinci BM Çevre Konferansı'nda plastik kirliliğiyle mücadele etmek için yasal olarak bağlayıcı uluslararası bir anlaşma geliştirme konusunda anlaştılar.

Ancak, ülkeler arasında küresel bir plastik anlaşmasının konumlandırılmasına yönelik yaklaşımlarında büyük farklılıklar var. Dünyanın önde gelen plastik üreticisi ve tüketicisi olan Amerika Birleşik Devletleri, kendi plastik geri dönüşüm oranının sadece %6 civarında olması temelinde, ülkelerin ürettikleri ve kullandıkları toplam plastik miktarını belirlemelerine olanak tanıyan ulusal eylem planlarına dayalı bir müzakere pozisyonu önerdi. Bu arada, Amerikan önerisinin plastik geri dönüşüme ve altyapıya yatırım yapmaya yaptığı vurgu pek ikna edici değil.

Dünyanın dört bir yanındaki birçok insan, Paris iklim anlaşması gibi benzer taahhütlere olan inancını yitirdi ve bu anlaşmanın eylemlerinin küresel iklim değişikliğinin hızını durdurmakta başarısız olduğunu savundu. Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri'nin plastik anlaşması müzakereleri için ana dış sözcüsü, Mart ayı başlarında Plastik Geri Dönüşüm Konferansı'nda anlaşmanın azaltma ve yeniden kullanımı da içeren bütünsel bir yaklaşım olmasını istediğini söyledi.

Birleşmiş Milletler, Üye Devletlerden 60 açık teklif ve sivil toplum kuruluşlarından yaklaşık 200 teklif aldı. 29 Mayıs - 2 Haziran tarihleri arasında Paris'te ikinci bir istişare turu düzenlenecek ve burada birkaç büyük teklif sahibi karşı karşıya gelecek.

Bunlar arasında Avrupa Birliği ile Norveç ve Ruanda liderliğindeki Plastik Yüksek Hırs Koalisyonu, plastik üretimini azaltmak için küresel bir hedef önerdi.

İttifak, her ülkenin ham plastik polimer üretimini tutarlı bir seviyeye indirmek ve ortak hedeflere ulaşmak için etkili önlemler alması gerektiğini iddia ediyor. Bu öneri, Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan ve diğerlerinin önerdikleriyle açıkça çelişiyor.

İttifak Kanada, Meksika, Avustralya ve Avrupa Birliği'nin çoğunu kapsıyor.

Avrupa Birliği, küresel plastik döngüsel ekonomisinin gelişimi için bir lokomotif görevi görüyor

Uluslararası toplum plastik kirliliği kontrolüne daha fazla önem verdikçe, iletişimdeki farklılıklar daha belirgin hale geliyor. Döngüsel ekonomi sistemi Avrupa Birliği'ndeki Yeşil Mutabakat'ın anahtarı olarak görüldüğünden, döngüsel ekonomisinin inşası dünya için güçlü bir model oluşturmakta ve bunun teşvik derecesi ile etkinliği, dünyadaki diğer ülkeler için çok değerli bir referans sağlayacaktır.

Avrupa Plastik Stratejisi ve bir plastik direktifinden sonra, Avrupa Birliği, Ambalaj ve Ambalaj Atığı yönetmelikleri (PPWR) aracılığıyla Avrupa'da plastik geri dönüşüm ekonomisinin inşası için daha kapsamlı bir itici güç artırmaya çalışıyor. Geri dönüştürülebilirliğin belirlenmesi ve yönetilmesinin yanı sıra geri dönüştürülmüş içerik gereksinimlerinin sadece AB iç pazarı ve ambalaj endüstrisi üzerinde değil, aynı zamanda dış paydaşların çıkarları ve operasyonları üzerinde de büyük bir etkisi olacağı açıktır.

Bunlar arasında, AB Döngüsel Ekonomi Eylem Planı ve diğer yönetmelikler, 2030 yılına kadar tüm ambalajların ekonomik olarak uygulanabilir, geri dönüştürülebilir veya yeniden kullanılabilir olmasını şart koşmaktadır. Bu nedenle, geri dönüştürülebilirliğin tanımı ve bu tanıma dayalı olarak ilgili sertifikasyon ve ambalaj etiketleriyle olan bağlantı, Çin dahil ülkeler tarafından AB'ye ihraç edilen ambalaj ürünleri üzerinde belirli bir etkiye sahip olacaktır.

Geri dönüşüm içeriğinin belirlenmesi, sadece AB sınırları içindeki ve dışındaki fiziksel geri dönüşüm endüstrisi üzerinde değil, aynı zamanda BHET depolimerizasyonu gibi sözde gelişmiş geri dönüşüm teknolojileri üzerinde de kilit bir etkiye sahiptir.

Şu anda, Avustralya'da tartışılmakta olan ReMade etiketleme mekanizması, sadece geri dönüştürülmüş içerik kullanımını teşvik etmekle kalmıyor, aynı zamanda ReMade ürünlerinin büyük dönüşümünün Avustralya'da gerçekleşmesi gerekip gerekmediği ve geri dönüştürülmüş içeriğin 'sinin yerel olarak üretilmesi gerektiği gibi öneriler de sunuyor.

Komisyonun önerdiği 5. seviye geri dönüşüm değerlendirmesi, geri dönüştürülebilir ambalaj kütlesinin oranına dayanmaktadır: geri dönüştürülebilir olmayan ambalaj kütlesinin 'inden azı 2030'dan itibaren yasaklanacaktır. 2035'ten itibaren piyasada sadece ölçeklenebilir şekilde geri dönüştürülebilen ambalajlara izin verilecektir.

Bu tanım şöyledir: plastikler, AB nüfusunun 'ini kapsayan gelişmiş altyapı ve süreçler aracılığıyla toplanabilir, ayrıştırılabilir ve geri dönüştürülebilir. Ancak, yenilikçi piyasaya yeni çıkan ambalajlar yukarıdaki 5 seviye tanımından muaftır ve 5 yıllık pazarlama muafiyeti süresine sahiptir.

(Geri dönüştürülebilirlik performans dereceleri Geri dönüştürülebilirlik birim başına, ağırlık olarak)

A	B	C	D	E
≥	≥	≥	≥	<
Ambalaj geri dönüştürülebilir kabul edilir; EPR; lisans ücreti derecelere göre modüle edilecektir.	2030'dan itibaren yasak

Komisyon tarafından önerilen beş seviyeli geri dönüşüm değerlendirmesi, geri kazanılabilir ambalaj kütlesinin oranına dayanmaktadır.

Şu anda, bazı Avrupalı işletmeler AB'ye yapılan ihracatların ambalaj gereksinimleri için geri dönüşüm sertifikası sağlamaya başlamıştır. Gereksinimler genellikle iki sertifikadır: biri Almanya'daki Institute Cyclos-HTP sertifikası, diğeri ise Avrupa Plastik Geri Dönüşüm Protokolü (PRE) RecyClass sertifikasıdır.

Plastik geri dönüşümünün gelişimi için sistem inşa planının tanımlanması acildir

Şu anda ambalaj, elektronik cihazlar, otomobiller, inşaat ve tarım plastikleri ve diğer geri dönüşüm geliştirme modelleri aynı değildir. En büyük plastik atık pazar bloğu olarak, tüketim sonrası plastik ambalaj atıkları temel olarak toplama ve yoğunlaştırma için kayıt dışı sisteme dayanmaktadır.

İşçilik maliyetlerinden tasarruf etmek ve son iki yılda PET şişe ambalajlarının kalitesini artırmak için otomatik ayıklama ekipmanı hızla benimsendi. Ayrıca, şişe kırığı işletmelerinin ölçeği de genişliyor ve peletleme kapasitesi de hızla büyüyor.

Buna ek olarak, HDPE ve PP karışık plastiklerin ve içi boş plastiklerin geri dönüşümü, özel işletmelerin aktif katılımı ve arka uçta büyük miktarda talep olması nedeniyle, üretim kapasitesi giderek yoğunlaşmakta, yeni üretim kapasitesinin inşası da çok hızlı olmakta ve bazı üst düzey malzemeler ihraç edilmektedir. Dış talep yerel olarak satın alma eğiliminde olduğundan, sürekli ihracat talebi risk altındadır.

Ambalaj alanı bazı alanların gelişimini teşvik etmek için piyasa güçlerine dayansa da, arka uç talebinin sınırlı olması nedeniyle sermaye yatırımı ve araştırma-geliştirme nispeten sınırlıdır ve sistem dönüşümü oluşturmak zordur. Film ve yumuşak ambalaj geri dönüşümünde, dış teşviklerin eksikliği nedeniyle, endüstri son yıllarda önemli ölçüde iyileşmedi, temel olarak düşük seviyede çalışıyor.

Plastik PET şişeleri geri dönüştüren işletmeler büyüyor. Birçok şişe tedarikçisi yeni gıda sınıfı şişeden şişeye PET şişe yıkama hatlarına yatırım yapmaya başlıyor.

Dış politikalarla karşılaştırıldığında, talep odaklı endüstri ve değer zinciri iş birliği etkili bir yoldur. Ön ucu arka uç için sorumluluk almaya zorlayan yönetmelikler ve politikalar, tüm sistemin şekillenmesine yardımcı olabilir.

Elektronik ve otomobil gibi alanlarda genişletilmiş üretici sorumluluk sistemlerinin geliştirilmesi ve tartışılmasının aksine, pestisit ambalajı ve yağ kutuları gibi ambalaj ve tarım plastiklerinde zorluklar devam etmekte ve temel değişiklikler henüz gerçekleşmemiştir.